Stafaspil
Til eru nokkrar gerðir stafaspila og henta þau bæði þeim sem eru að byrja að fikra sig áfram í stafaþekkingu sem og lengra komna. Hægt er að nota þau á ýmsa vegu eftir því hvað verið er að þjálfa upp og listinn hér fyrir neðan að hugmyndum um hvernig hægt sé að nýta þau engan nærri endanlegur.
Stafastuð frá A til Ö
Bára Brandsdóttir
- Hástafir
- Myndaspjöld
- Fæst í bókabúðum og vefbúðum
Stafalist
Elín Davis
- Hástafir
- Lágstafir
- Fæst í vefbúðum og bókabúðum
Stafa og myndaspil – með íslenska stafrófinu
Memore
- Hástafir
- Lágstafir
- Myndaspjöld
- Fæst í vefbúðum og vissum búðum
Hugmyndir hvernig hægt er að nota stafaspil. Einnig er hægt að útbúa heimagerð spjöld til þess að vinna þessi verkefni og þannig getur fyrsta verkefnið verið að útbúa spjöld með stöfum og myndum sem hægt er að vinna með. Flest verkefnin eru hugsuð sem samvinna forráðamanna og barna.
Hástafir + Lágstafir
Stafir + Myndir
Hástafir + Lágstafir + Myndir
Para saman
Para saman hágstafið við lágstafi. Hægt er að vinna það á mismunandi hátt. Ein leið er að leggja alla hágstafi eða lágstafi niður (þurfa ekki að vera allir stafirnir, hægt að notast bara við þá stafi sem verið er að vinna með.). Síðan er eitt spil dregið í einu af hinum stöfun, og parað saman við samsvarandi staf á borðinu. Gott að segja hvað stafurinn segir með.
- x
Tengja hljóð við staf
Stafir lagðir á borðið (annaðhvort hástafir eða lágstafir). Síðan er barnið beðið um að finna stafinn sem segir (hljóð) og barnið á að setja höndina á spjaldið. Hægt að hafa fáa stafi á borðinu eða marga. Markmiðið að vinna upp hraða.
- Flæði
- Nefnihraði
Minnis samstæðuspil
Spilunum raðað niður á borðið á hvolfi. Finna par af hág- og lágstaf með því að snúa tveimur spjöldum við í einu og sá vinnur sem er með flest pör í lokin.
- x
Staf fyrir staf
Annað hvort með hágstaf eða lágstaf eða bæði. Fara æi gegnum bunkann eitt spil í einu og spurja barnið hvað heitir stafurinn og síðan hvað hann segir. Hægt er að flokka stafina eftir því hvaða stafi barnið þekkir bæði heiti og hljóð á, bara heiti og bara hljóð eða engin þekking og þannig hægt að sjá hvaða stafi væri gott að vinna með fyrst. Í verkefnunum sem listuð eru hérna er mikilvægt að hafa í huga að hafa blöndu af stöfum sem barnið þekkir eða þarf að vinna með og er þetta góð leið til þess að flokka stafina eftir því.
- x
Staf fyrir staf
Annað hvort með hágstaf eða lágstaf eða bæði. Fara æi gegnum bunkann eitt spil í einu og spurja barnið hvað heitir stafurinn og síðan hvað hann segir. Hægt er að flokka stafina eftir því hvaða stafi barnið þekkir bæði heiti og hljóð á, bara heiti og bara hljóð eða engin þekking og þannig hægt að sjá hvaða stafi væri gott að vinna með fyrst. Í verkefnunum sem listuð eru hérna er mikilvægt að hafa í huga að hafa blöndu af stöfum sem barnið þekkir eða þarf að vinna með og er þetta góð leið til þess að flokka stafina eftir því.
- x
Tenging við umhverfið
Draga staf úr stokknum. Spyrja barnið hvort að það geti fundið/séð hluti þar sem þau eru sem byrja á þessum staf (eða hafa stafinn í orðinu).
- x
Raða orðunum á myndinni upp með stöfum
Myndaspjöldin sem fylgja með þessum spilum hafa nöfnin á myndunum skrifuð undir. Barnið getur raðað orðinu upp með stafaspjöldunum og hljóðað sig í gegnum orðið.
- x
Raða saman orðinu
Segja hvaða mynd er á spjaldinu án þess að barnið sjái orðið og hljóða sig í gegnum það og fá barnið til þess að setja orðið saman. Hægt er að vinna þetta eftir mismunandi getustigi barnsins með því að hafa annaðhvort fáa eða marga valkosti fyrir framan barnið af stöfum. s.d. er hægt að hafa bara stafina sem eru í orðinu, allt upp í að hafa alla stafi stafrófsins a borðinu.
- x
Hvaða hljóð heyrir þú í orðinu?
Myndaspjald dregið/valið. Orðið lesið og spurt um einstaka hljóð/stafi í orðinu. Hægt er að spyrja hvort að barnið heyrir visst hljóð/staf í orðinu, síðan er hægt að bæta við hvort að hljóðið sé í byrjun, miðju eða lok orðsins. Einnig hægt að spyrja hvaða hljóð/staf orðið byrjar/endar á.
- x
Minnis samstæðuspil
Spilunum raðað niður á borðið á hvolfi. Finna par af staf og mynd með því að snúa tveimur spjöldum við í einu og sá vinnur sem er með flest pör í lokin.
- x
Breyta orðum eftir hljóðum
Nokkrir stafir valdir sem geta útbúið einföld orð. Byrjað að setja saman orð með því að biðja barnið “getur þú búið til orðið lús”. Ef barnið á í erfiðleikum er hljóðað í gegnum orðið hægar. Síðan er barnið beðið um að breyta orðinu. “getur þú breytt lús í hús”. Barnið á þannig að ná að greina hvaða stafur breytist og fyrir hvaða staf. Erfiðleikastig fer eftir getu barnsins og hversu margir stafir eru í boði til að velja úr.
- x
Para saman
Hægt að hafa sem framhald af hinum para saman leiknum sem notast við hágstafi og lágstafi eða aðeins með staf og mynd. Hægt að leggja eina sort niður (hástafi, lágstafi eða myndir). Síðan er hinum tveimur sortunum stokkað saman. eitt spil dregið í einu og parað saman við það sem við á. 3 spil saman og þá er hægt að snúa settinu við.
- x
Minnis samstæðuspil (erfitt)
Spilunum raðað niður á borðið á hvolfi. Finna sett af hágstaf, lágstaf og mynd með því að snúa þremur spjöldum við í einu og sá vinnur sem er með flest sett í lokinn.
- x
Flokkun
Öllum spilunum blandað saman í haug/bunka. Barnið á að flokka hágstaf, lágstaf og mynd saman eins hratt og hægt er
- x
Hvað vantar?
Hægt að gera með tveimur eða öllum þremur sortum (erfitt). Spil valin sem mynda nokkur sett og lögð niður á borðið (einnig hægt að gera minnis samstæðuspilið fyrst). Síðan eru spilin tekin og stokkuð og eitt spil tekið úr sem barnið veit ekki hvað er, spilin lögð niður aftur og síðan á barnið að finna út hvaða spil vantar. Erfiðleikastig fer eftir hvort notast er við 3 spil í setti eða bara hág og lágstafi og síðan hversu mörg sett eru (mælt með að byrja aðeins á pari af hág- og lágstöfum og aðeins nokkrum pörum. Síðan hægt að vinna up hversu mörg pör er unnið með og bæta myndaspjöldunum við)
- x